Powierzchnia przedmiotu obrabianego ma złożone pofałdowania, z ciągłymi szczytami i dolinami o różnych wysokościach i odstępach. Większe pofałdowania nazywane są „płaskością”, natomiast mniejsze pofałdowania nazywane są „chropowatością powierzchni”, czyli chropowatością powierzchni. Chropowatość Ra, ta pozornie prosta liczba, jest w rzeczywistości znakomitym pokazem mikroskopijnego świata na powierzchni.
Możemy sobie wyobrazić powierzchnię jako mały krajobraz, w którym na naszych oczach rozwijają się drobne cząsteczki i nierówna topografia. Chropowatość Ra przypomina ślady stóp pozostawione w tym krajobrazie i mierzy średnią zmianę wysokości powierzchni w mikronach. A konkretnie, co oznacza Ra? Aby to wyjaśnić, użyj poniższego obrazka.
Ra jest średnią arytmetyczną chropowatości, która reprezentuje wartość bezwzględną chropowatości na długości odniesienia (niebieska część na rysunku znajduje się pierwotnie poniżej linii średniej, ale aby intuicyjnie wyrazić Ra, jest ona obliczana przy użyciu wartości bezwzględnej, więc jest odwrócone do góry) Wartość średnia, ta wartość bezwzględna odnosi się do średniej wysokości. Mówiąc dokładniej, Ra jest średnim odchyleniem wysokości każdego punktu na powierzchni od średniej wysokości.
Oczywiście na krzywej wahań chropowatości oprócz Ra znajdują się także wierzchołki i doliny oraz średnia kwadratowa. Jak pokazano na poniższym rysunku, Rp oznacza pik, Rv oznacza doliny, a Rq oznacza średnią kwadratową.
Rv: Obliczona odległość pomiędzy najniższą doliną profilu a linią średnią w obrębie ocenianej długości. Rp: Obliczona odległość pomiędzy najwyższym szczytem profilu a linią średnią w obrębie ocenianej długości. Rz: Obliczone odchylenie pomiędzy najwyższym szczytem i najniższym minimum w obrębie ocenianej długości. Rq: Znany również jako RMS, obliczany na podstawie długości oceny. Jest to średnia kwadratowa wartości zmiany wysokości profilu w stosunku do linii średniej.
Za liczbą Ra kryją się rygorystyczne wymagania inżynierów produkcji dotyczące jakości powierzchni. Wyobraź sobie, że przesuwasz palcem po powierzchni metalu i czujesz maleńkie cząstki. To właśnie opisuje szorstkość Ra.
W przypadku produkcji części o wysokiej precyzji te drobne cząstki mogą być źródłem wad jakościowych. Dlatego też wartość mikroskopijnej chropowatości Ra stała się kluczowym wskaźnikiem technicznym w przemyśle wytwórczym.